Elmada Eski Hastalık, Yeni Düşman

Amerika’nin New York eyaletinde elma bitkilerini çürüterek ciddi kayıplara yol açan mantar hastalığına önceden tanımlanmamış bir bitki patojeninin yol açtığı anlaşıldı.

En zorlu düşman tanımadığınız düşmandır… Bundan sadece 7 ay önce Çin’de ilk defa tespit edildiğinde “gizemli virüs” olarak tanımlanan ve o günden bugüne tüm insanlığın ortak ve amansız düşmanına dönüşen yeni tip koronavirüs (Covid-19) bunun en yakıcı örneği oldu.

Düşmanını tanımamanın vermiş olduğu güçlük tarım sektörü için de daima geçerli risklerden biri. Tıpkı Covid-19 gibi, yeni ortaya çıkan virüs veya mantar gibi etmenler tarımsal ürünleri ve dolayısı ile üreticileri hazırlıksız yakalıyor. Bunun en yeni örneği ise son günlerde Amerika’de elma bahçelerinde görülmeye başlayan çürüklük hastalığı ile yaşanıyor.

Uzmanları şaşırtan iki sonuç

New York eyaletinde elma ağaçlarının yoğunlukta olduğu bostanlarda görülen “acı çürüklük” esasında elma üreticileri için yabancı bir hastalık değil. Ancak bilimsel adı Colletotrichum gloeosporioides olan bu mantari hastalığın son zamanlarda hızla yayılım göstermesine üzerine dikkatlerini bu noktaya yönlendiren uzmanlar hiç beklemedikleri bir sonuçla karşılaştı.

Cornell Üniversitesi tarafından sürdürülen çalışmalar sonucu elma arazilerini etkisi altına alan hastalığın iki ayrı mantar türünden kaynaklandığını fark etti. Bu iki mantar da bilinen 189 türü bulunan ve muz, çilek, avokado ve turunçgiller gibi meyvelerde hastalığa yol açan Colletotrichum türüne ait. Ancak bunlardan ilkinin konukçu olarak elmayı seçmesine ilk defa tanık olunuyor. Dahası, diğer türle ise bitki bilimciler ilk defa tanışıyor!

Bazı bahçeler bütünüyle kaybedilebilir

Üniversiteye bağlı Hudson Valley Araştırma Laboratuarı’ndan Srdjan Acimovic, bu iki türe karşı koruyucu önlemler erkenden geliştirilmezse elma bahçelerini zor günler beklediğini söylüyor. Acimovic, “Eyalet genelinde elmada çürüme kaynaklı kayıpların bir senelik ortalaması % 25’e çıkabilir. Bazı organik bahçelerde bu oran % 100’e bile ulaşabilir” diye konuşuyor.

Acı çürüklüğe yol açan Colletotrichum türlerinin kimisi daha sıcak, kimi ise daha serin iklim bölgelerinde etkinlik gösterebiliyor. Bu da, onlara karşı ortak bir zirai ilaç uygulamasını imkansız kılıyor. “New York” isminin Latincesinden yola çıkarak C. Noveboracense ismini verilen bu yeni mantar türünün ilk defa tanımlanmış olması işleri bu nedenle zorlaştırıyor.

Elmada eski hastalık, yeni düşman!Önce karakterini öğrenmek gerek!

Hastalığa hangi etmenin neden olduğu tespit edilip ona göre fungisit kullanmak veya geliştirmek gerekli. Bölgede en yaygın olarak rastlanılan Colletotrichum türlerinin hangileri oldukları ve herhangi bir arazide bunlara karşı nasıl mücadele edileceğinin bilindiği dile getiren araştırmacılardan Fatemeh Khodadadi, yeni keşfedilen türe karşı etkili mücadele için ise karakteristik özelliklerinin tanımlanması gerektiğini dile getiriyor.

Dayanıklı çeşitler geliştirilmesi planlanıyor

New York bölgesinde halihazırda acı çürüklük hastalığı meyvelerde özellikle hasattan sonra süreçte kayıp oranını en çok arttıran faktörlerden biri. Bitki patolojistlerii, taze meyve stoklarında en az % 5’lik bir ticari kaybın altında imzası bulunan hastalığa karşı dayanıklı çeşitler geliştirmek için de elma bitkisi ıslahçılarıyla ortak çalışmayı planlıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir